وزارت نیرو جمهوری اسلامی ایران (اطلاعات بیشتر) در راستای اجرای مأموریتهای قانونی خود و بر اساس مواد مرتبط با سازمان برق و تأسیس این وزارتخانه، در سال ۱۴۰۴ مجموعهای از سیاستها و دستورالعملهای جدید را برای مدیریت بازار برق کشور ابلاغ کرد.
این مصوبه که شامل تعیین سقف قیمت بازار برق، نرخ خرید خدمات توان راکتیو، مدیریت گردش نقدینگی در بخش تولید و همچنین اصلاح قراردادهای بازار است، با هدف تقویت پایداری شبکه، افزایش شفافیت اقتصادی و حمایت از نیروگاهها در برابر نوسانات مالی و عملیاتی صادر شد. ابلاغ این سیاستها به تمامی شرکتهای زیرمجموعه از جمله توانیر، شرکت مدیریت شبکه برق ایران، شرکت مادر تخصصی تولید برق حرارتی و شرکت بورس انرژی انجام گرفت تا اجرای آن با هماهنگی کامل انجام شود.
۱. تعیین سقف قیمت بازار برق
در سال ۱۴۰۴ بر اساس تصمیم هیأت تنظیم بازار انرژی ایران، سقف قیمت انرژی در بازار متعادلساز عمدهفروشی برق برای سال ۱۴۰۴ برابر ۲۰۹۰ ریال به ازای هر کیلووات ساعت تعیین شد. این رقم پس از تحلیلهای تخصصی و بررسیهای کارشناسی به عنوان نرخ قابل اتکا برای تنظیم بازار پیشنهاد گردید. همچنین نرخ پایه بهای آمادگی نیروگاهها معادل ۱۸۵ ریال برای هر کیلووات ظرفیت آماده در هر ساعت اعلام شد. تعیین این نرخها نقش مهمی در ایجاد ثبات اقتصادی برای نیروگاهها دارد، زیرا بخش قابل توجهی از درآمد آنها از همین مکانیزم تأمین میشود.
۲. مدیریت نقدینگی و ضرورت اجرای تعمیرات نیروگاهی
یکی از مهمترین محورهای مصوبه، تأکید بر تعمیرات اساسی و دورهای نیروگاهها است. وزارت نیرو با اشاره به افزایش سن تجهیزات و حساسیت شبکه، شرکت تولید نیروی انرژی حرارتی را موظف کرد با همکاری توانیر، گردش نقدینگی تولید را به گونهای مدیریت کند که عملیات تعمیراتی بدون تأخیر انجام شود.
اجرای تعمیرات به موقع، ضامن پایداری شبکه، حفظ راندمان واحدها و کاهش هزینههای بلندمدت است. همچنین هیأت تنظیم بازار برق بر اهمیت وصول مطالبات توانیر از مشترکین تأکید نمود و خواستار همکاری سایر دستگاهها برای تضمین پرداختها شد. این اقدام برای جلوگیری از کمبود نقدینگی و ایجاد اختلال در زنجیره تولید انرژی ضروری دانسته شد.
۳. بازنگری قراردادهای بازار برق
یکی دیگر از تصمیمات کلیدی، دستور بازنگری قراردادهای بازار برق بود. مشکلات موجود در تخصیص حسابها، نحوه پرداختها و تأخیر در تسویههای مالی، نیروگاهها را با چالشهایی جدی مواجه کرده بود. برای رفع این مشکلات، کارگروهی با ریاست مهندس خوشگفتار و حضور نمایندگان شرکت مدیریت شبکه، شرکتهای تولید نیرو و سندیکا تشکیل شد تا پیشنهادهای اصلاحی را در جلسات آینده ارائه کند. این بازنگری میتواند زمینهساز شفافیت بیشتر، افزایش قابلیت پیشبینی مالی و بهبود روابط قراردادی میان تولیدکنندگان و خریداران برق شود.
۴. فروش برق نیروگاههای
دارای هزینه بالا بر اساس مصوبه هیأت وزیران، نیروگاههایی که هزینههای آنها از درآمدهایشان بالاتر است، مجاز شدند انرژی تولیدی خود را از طریق قراردادهای یکساله به شرکتهای توزیع یا شرکتهای برق منطقهای بفروشند. این اقدام باعث میشود نیروگاههایی که با افزایش هزینههای تعمیرات، سوخت یا سرمایهگذاری مواجه شدهاند، بتوانند از طریق قراردادهای بلندمدت هزینههای ثابت و متغیر خود را پوشش دهند. همچنین مرجع تأیید هزینهها حسابرس مستقل تعیین شده تا شفافیت و صحت مالی قراردادها تضمین شود.
۵. خرید و پرداخت خدمات توان راکتیو
برای تشویق نیروگاهها به مشارکت در ارائه خدمات جانبی شبکه، نرخ خرید خدمات توان راکتیو نیز تعیین شد: انرژی راکتیو تولیدی مازاد بر باند: ۱۶۰ ریال به ازای هر کیلووارساعت انرژی راکتیو جذبی: ۱۷۰ ریال به ازای هر کیلووارساعت این نرخها متناسب با تغییرات سقف قیمت انرژی و وضعیت بازار، قابلیت تعدیل دورهای خواهند داشت. تدوین پیشنویس دستورالعمل اجرایی به عهده شرکت مدیریت شبکه قرار داده شد.
۶. گزارشدهی مستمر
برای نظارت دقیق تمام شرکتهای مرتبط موظفاند هر سه ماه یکبار گزارش جامعی از عملکرد خود در اجرای این مصوبه به وزیر نیرو ارائه دهند. این گزارشدهی منظم با هدف افزایش شفافیت، کنترل گردش نقدینگی و اطمینان از اجرای صحیح دستورالعملها انجام میشود.
برای مطالعه تمام مقالات، اینجا کلیک کنید.